Veggie-lasagne (gluten- en lactosevrij)

Het was een hele uitdaging maar wel een fijne. Een tijdje geleden kreeg ik de vraag om een veggie-lasagne te maken die ook nog eens glutenvrij én lactosevrij moest zijn.

In eerste instantie dacht ik, mensen kunnen toch pech hebben. Nu, wat later zie ik het als een nieuwe kans. Het opent weer nieuw mogelijkheden.  Op een andere manier moeten koken prikkelt de creativiteit.

Het heeft me geleerd om bewust op zoek te gaan en aan de slag te gaan met puurdere ingrediënten zonder toevoegingen.

Voor ik jullie het recept geef, vertel ik jullie eerst kort iets meer over wat gluten en lactose nu precies zijn.

Wat zijn gluten?

Gluten zijn eiwitten die een skelet vormen in brood, gebak, koekjes,…In dit skelet wordt lucht gevangen waardoor je baksels luchtig worden. Het skelet zorgt er ook voor dat je gebak bijeen blijft.

Het is dus op deze gluten dat mensen met een intolerantie reageren. De gluten veroorzaken een reactie in de dunne darm, waardoor de darmvlokken worden aangetast. Deze vlokken zijn heel belangrijk omdat daar de voedingstoffen worden opgenomen in het lichaam. Wanneer dat niet kan gebeuren krijgen mensen met een intolerantie tekorten aan mineralen en vitaminen. Vaak vermageren ze ook.
De ene reageert niet zo snel, de andere reageert op de minste aanwezigheid van gluten.

Waarin zitten gluten?

Gluten zitten in alles waarin tarwe, gerst, spelt, rogge, durum, kamut en triticale is verwerkt. Ook haver is vaak niet meer 100% glutenvrij. Haver dat van nature wel zuiver is, wordt vaak verwerkt in fabrieken waarin ook andere granen worden verwerkt. Hierdoor wordt de haver besmet met gluten. Als je haver wil eten, kijk dan zeker dat hij 100% glutenvrij is.
Gluten zitten ook vaak verborgen onder een andere naam in producten. Soms lees je moutsiroop, bindmiddel, plantaardige vezels, plantaardige eiwitten… Let hiermee op.
Ook de vleesvervanger seitan is op basis van tarwe.
Om helemaal zeker te zijn kies je voor producten waarop het glutenvrije logo staat.

Waarop let je nog?

  • Hou de bereiding van glutenvrije maaltijden gescheiden van gewone maaltijden, dit om besmetting te voorkomen.
  • Frituur gewone kroketten en glutenvrije in een aparte frituurpan.
  • Gebruik ook aparte lepels om in een glutenvrije saus of soep te roeren.

Wat is lactose?

Lactose is melksuiker dat in ons lichaam wordt afgebroken door het enzym lactase. Wanneer dit niet gebeurt ontstaat er een intolerantie. De lactose komt onverteerd in de dikke darm en trekt hier vocht aan. Hierdoor krijgen de mensen met een intolerantie diarree, een opgeblazen gevoel, winderigheid, misselijkheid, krampen,…
Er bestaan pilletjes met lactase waardoor lactose beter wordt verdragen. Deze helpen echter niet voor iedereen.

Waarin zit lactose?

Koemelk, geitenmelk, schapenmelk en paardenmelk zijn grote boosdoeners. Alle producten die hiervan zijn afgeleid kunnen voor problemen zorgen.
Oude kazen geven minder klachten dan jonge kazen. Yoghurt geeft minder last omdat yoghurt zelf ook lactase bevat wat de vertering van lactose helpt.

Waar let je op?

  • Kijk uit naar producten met het lactosevrij logo
  • Vervang melkproducten door sojaproducten.
  • Kies lactosevrije kaas, bvb van Dilea (www.dilea.be).
  • Lees goed etiketten en kijk of er geen verborgen lactose in zit onder een andere naam zoals wei, weipoeder, caseïne,…

Met deze theorie moest ik dus aan de slag.

Goed nadenken en uitproberen heeft een lekker recept opgeleverd. Mijn lieve buurvrouw was testpanel. Bedankt daarvoor.

Recept: Veggie-lasagne
(gluten -en lactosevrij)

Ingrediënten voor 4 personen:

Voor de tomatensaus

1 kg rijpe tomaten in stukken
1 dikke wortel, geschild en in stukjes
2 stengels bleekselderij in stukjes
1 glutenvrij groentebouillonblokje van Damhert
2 el tomatenpuree
1 kl xanthaangom (plantaardig en kcal-arm bindmiddel), ik koop deze online op www.pit-pit.com

Voor de groentemengeling

 

1 gesnipperde ui
1/4 rode chilipeper, ontpit en gehakt
2 teentjes knoflook, geschild en gehakt
1 kl gedroogde rozemarijn
1 kl gedroogde marjolein
350 gram kastanjechampignons in stukjes
1/8 pompoen, geschild, ontpit en in blokjes
1 rode paprika in blokjes
2 stengels bleekselderij in blokjes
1/2 preiwit in kleine stukjes
peper en zout
2 el Alpro soja vloeibaar bakken en braden

Voor de opbouw

250 gram spinazieblaadjes, gespoeld en van steeltjes ontdaan
18 courgetteschijfjes van een paar mm dik
16 glutenvrije lasagnevellen

Voor de afwerking

250 gram lactosevrije gemalen kaas
2 glutenvrije crackers volledig verkruimeld voor extra crunch
een handvol pijnboompitten

  • Voor de saus doe je alles behalve de xanthaan in een grote pot.
  • Voeg 1 cm water toe en zet op een zacht vuurtje.
  • Laat alles pruttelen tot het goed gaar is.
  • Haal de groenten door een roerzeef (passe-vite). Zo krijg je een hele gladde saus.
  • Doe de saus terug in de kookpot en voeg de xanthaangom toe.
  • Mix met de staafmixer, zo krijgt de xanthaan zijn bindingskracht.
  • Zet de saus apart.

 

  • Voor de groentemengeling smelt je eerst 2 el Alpro vloeibaar in een sauteuse met deksel.
  • Voeg de ui, look en chili toe samen met de gedroogde kruiden en laat even stoven.
  • Voeg dan alle andere groenten toe en kruid met peper en zout.
  • Zet het deksel op de pan en laat de groenten op een klein vuur beetgaar worden.
  • Wanneer ze klaar zijn, haal je het deksel van de pan en laat je het mengsel even afkoelen.
  • Zet de groenten apart.

 

  • Verwarm je oven op 180°C (hete lucht)

 

  • Voor de samenstelling van de lasagne schep je eerst één pollepel saus op de bodem van een vuurvaste schaal.
  • Leg hierop 4 lasagnevellen.
  • Schik hierop 1/3 van de spinazie en daarop 6 courgetteschijven in 2 rijtjes.
  • Schep hierop 1/3 van de groenten.
  • Lepel er saus over en dek af met 4 nieuwe lasagnevellen.
  • Doe zo verder.
  • Eindig met lasagnevellen. Duw deze goed aan, zodat alles wat vaster op elkaar komt te zitten.
  • Giet hierover rijkelijk saus.
  • Bestrooi de toplaag nu met de gemalen kaas en de crackerkruimels.
  • Werk af met de pijnboompitten.

 

  • Zet de schaal in de warme oven en bak een half uurtje.
  • Zet de laatste minuten je grill aan voor een extra knapperig korstje. Blijf wel in de buurt want nootjes verbranden snel.

 

 

  • Haal uit de oven en laat ene paar minuten rusten.
  • Snij in porties en serveer.

Tip:

  • Varieer de groentemengeling. Laat de seizoenen je inspiratiebron zijn.
  • Maak een dubbele portie lasagne en vries in in deeltjes. Zo heb je steeds iets lekkers achter de hand als het eens snel moet gaan.

Dit gerecht vraagt wel wat tijd, maar ik verzeker je dat het de moeite waard is.

Veel kookplezier en tot snel

Lieve groeten van Katrijn

Ontbijt:homemade granola en paprikapaté

1 september, hij komt dichterbij en iedereen vliegt er weer in. Gezonde energie om de dag mee te beginnen is dan heel erg nodig. Iets waaraan je niet veel werk hebt, wat je een tijdje op voorhand kan bereiden en dat je toch geeft waar je lichaam recht op heeft.

De tijd van enkel boterhammen met choco voor ontbijt ligt al even achter ons.

Maïsgiganten overstelpen ons de laatste decennia met vlokken, balletjes, korreltjes in allerlei geuren, kleuren en smaken. En ook al weten we dat dit boordevol suiker zit, toch laten we ons regelmatig verleiden tot deze zoete zonde.

Grote koekjesnamen zweren nu bij ontbijtkoeken. Ze zien er leuk uit en soms zit er zelfs een aantrekkelijk rood laagje tussen. Ze bevatten alle nodige voedingsstoffen beweren de reclamejongens.

Gelukkig zijn er heel wat alternatieven, die even snel op tafel staan en pakken gezonder zijn. Overal vind je vers fruit, overal zijn er nu havermout, noten, pitten en granola verkrijgbaar. Een betere keuze, niet?

Verder in mijn blog vind je een recept voor homemade granola.

Voedingsdeskundigen (mezelf incluis) zijn het erover eens dat een gezond ontbijt moet bestaan uit een graanproduct (het liefste volkoren), een stuk fruit (het liefste geen sap of smoothie), een zuivelproduct, mager broodbeleg (zie recept verder in de blog)  en als drank water (af te wisselen met ongezoete koffie of thee zonder melk). Je kan afwisselen zoveel je wil, als je maar kritisch blijft en de juiste keuzes maakt.

Genoeg theorie….nu praktijk

Ik heb hier 2 gezonde recepten waar jullie mee aan de slag kunnen. Deze recepten maak je ruim van tevoren klaar, zo heb je aan de ontbijttafel geen extra werk meer op de eerste schooldag.

Recept 1: Homemade granola
(gluten- en lactosevrij)

De speciale vlokken kan je bestellen op www.pit-pit.com of www.natuuraanhuis.be

Ingrediënten voor 1 kg:

200 gram rijstvlokken
200 gram boekweitvlokken
100 gram kastanjevlokken
200 gram hele gepelde amandelen
100 gram hele ongepelde hazelnoten
100 gram gedroogde veenbessen (cranberries)
100 gram gojibessen (In elke supermarkt verkrijgbaar)
100 ml milde olijfolie
200 ml sinaasappelsap
1 eetlepel basterdsuiker
100 gram vloeibare honing

 

  • Verwarm de oven voor op 140° C (hete lucht).
  • Meng de verschillende vlokken in een mengkom.
  • Hak de amandelen en de hazelnoten grof en doe bij de vlokken in de kom.
  • Meng de olijfolie, het sinaasappelsap, de basterdsuiker en de vloeibare honing in een steelpan tot een gladde siroop. Warm de siroop even lichtjes op zodat je zeker bent dat alle suiker is gesmolten.
  • Meng de siroop door het vlokken-notenmengsel tot alles mooi verdeeld is.
  • Spreid de granola nu uit op een bakplaat die je met bakpapier bekleedde.
  • Rooster alles 25 minuten tot de granola goudbruin is. Roer af en toe eens om.
  • Haal alles uit de oven en meng de veenbessen en de gojibessen erdoor.
  • Laat volledig afkoelen voor je het in een luchtdichte pot verpakt.
  • Bewaar op een koele plaats.

De granola eet je het beste binnen de 14 dagen op.
Lekker met melk, yoghurt, vers fruit of gewoon puur. Lactosegevoelige personen vervangen reguliere zuivel door sojaproducten of door producten van bvb. Dilea (www.dilea.be).
Mensen die geen problemen hebben met gluten kunnen alle soorten vlokken en granen gebruiken. Respecteer de verhoudingen als je zelf wil variëren. Zorg dat je 5 delen vlokken neemt tegenover 3 delen noten en 2 deel gedroogd fruit (1 deel gedoogd fruit en 1 deel pitten kan ook).
Voeg het gedroogde fruit altijd pas toe tijdens het afkoelen. Wanneer je het mee roostert, zal het makkelijk verbranden.

Recept 2: Homemade paprikapaté
(gluten- en lactosevrij)

Voor de veggie’s onder ons is deze lekkere groentespread een mooi alternatief voor vlees op de boterham, maar lekker is hij sowieso voor iedereen. Je kan deze paté ook gebruiken als toastjesbeleg als je bezoek hebt.

Ingrediënten voor 2 grote jampotten of 3 kleintjes:

1 kleine ui
1 rode paprika
250 gram kerstomaten
een klein blikje kikkererwten
1 opgehoopte eetlepel tomatenpuree
verse tuinkruiden zoals bieslook en peterselie
peper en zout
een snuifje paprikapoeder
olijfolie

 

  • Verwarm de oven op 160°C (hete lucht)
  • Snipper de ui en halveer de paprika. Verwijder de steelaanzet van de paprika en snij het vruchtvlees in stukjes.
  • Halveer de kerstomaten.
  • Leg de ui, de paprika en de kerstomaten op een ovenschaal die je invette met een beetje olijfolie.
  • Rooster de groentjes gedurende een kwartiertje. Schep ze regelmatig om. Verwijder eventueel losgekomen velletjes van de paprika en de tomaatjes.
  • Giet de kikkererwten af en spoel ze goed in koud water.
  • Mix de groenten samen met de kikkererwten tot een gladde puree.
  • Kruid met peper en zout en paprikapoeder.
  • Snipper de tuinkruiden en meng onder de afgekoelde spread.
  • Doe in goed omgespoelde jampotjes en sluit ze stevig af.
  • Bewaar in de koelkast.

Serveer op geroosterd boerenbrood of dip met stukjes Turks brood (zo van die heerlijke platte broden)
Deze spread kan je ook mengen met roomkaas of kwark.

Zo we zijn gestart. Ik hoop jullie de komende tijd nog vaak te ontmoeten op mijn blog. Als je iets probeert, laat het me dan weten. Ik hoor graag of het is gelukt, of net helemaal niet. Jullie reacties en commentaren zijn welkom. Ik leer graag bij.

Succes en smakelijk.
Tot kooks
Lieve groeten Katrijn